Elektrisch varen in Amsterdam


Laatste update: 18/3/2025

In 2025 is een uitstootvrije zone voor de pleziervaart in het centrumgebied van Amsterdam ingevoerd. Dat betekent dat alle boten die daar willen varen, elektrisch moeten zijn. Boten die op fossiele brandstoffen varen, zijn verboden. HISWA-RECRON en andere partijen voorzien grote negatieve gevolgen voor de watersport en verzetten zich door middel van juridische procedures. Na de hoorzitting en de uitspraak van de rechtbank – waarin het beroep ongegrond is verklaard en het verzoek om een voorlopige voorziening is afgewezen – ligt de zaak nu in hoger beroep bij de Raad van State. De definitieve beoordeling volgt in de bodemprocedure.

De kern van het probleem is: een onzorgvuldig besluit en oneerlijke overgangsregelingen. HISWA-RECRON is van mening dat het besluit van de gemeente Amsterdam juridisch en inhoudelijk tekortschiet. De bezwaren richten zich zowel op de inhoud van de overgangsregeling als op de gebrekkige voorbereiding van het besluit.

Oneerlijke en onlogische overgangsregelingen
De gemeente hanteert verschillende overgangstermijnen:

  • Watersporters met BHG-vignet (voor aanleggen in openbaar water): varen toegestaan tot 31 december 2029
  • Watersporters met doorvaartvignet: varen toegestaan tot (uiterlijk) 31 december 2027
  • Nieuwe watersporters: direct emissievrij varen verplicht

Het verschil in overgangsregelingen leidt tot ongelijke behandeling van vergelijkbare groepen. Booteigenaren gebruiken hetzelfde water op dezelfde manier, er is slechts een administratief verschil. Volgens HISWA-RECRON ontbreekt een objectieve rechtvaardiging voor dit onderscheid en is sprake van strijd met het gelijkheidsbeginsel.

Onvoldoende onderzoek naar uitvoerbaarheid en gevolgen
De gemeente heeft vooraf onvoldoende onderzocht wat de praktische en economische gevolgen van het besluit zijn. Uit de sector en eerdere evaluaties bleek al

  • dat de infrastructuur (laadpunten, netcapaciteit) niet op orde is
  • ondernemers en watersporters niet klaar zijn voor invoering
  • wn dat invoering op korte termijn niet haalbaar is

Toch is het besluit doorgezet zonder dat deze signalen hebben geleid tot wezenlijke aanpassing. Volgens HISWA-RECRON is daarmee onvoldoende zorgvuldig onderzoek gedaan naar zowel de uitvoerbaarheid als de negatieve gevolgen van het besluit. Dit maakt het besluit onzorgvuldig voorbereid.

Onevenredige gevolgen voor ondernemers en booteigenaren
De gevolgen zijn groot en raken de sector direct. Jachthavens krijgen te maken met leegloop. Zij moeten investeren in elektrische infrastructuur, terwijl verzwaring vaak pas na 2036 mogelijk is. Booteigenaren worden geconfronteerd met hoge kosten. Daar staat volgens HISWA-RECRON een relatief beperkte bijdrage aan luchtkwaliteit tegenover. Dit maakt de maatregel onevenredig.

Onvoldoende en onjuist meegewogen belangen
HISWA-RECRON is van mening dat de gemeente bij het nemen van het besluit onvoldoende oog heeft gehad voor de economische impact op ondernemers. Ook in de rechterlijke beoordeling bij de bestuursrechter zijn volgens HISWA-RECRON niet alle relevante belangen volledig betrokken.

Huidige inzet
HISWA-RECRON zet de procedure voort bij de Raad van State en wacht de behandeling van de bodemprocedure af. 

Documenten

Tags: nota varen elektrisch Amsterdam grachten botentol emissieloos vervuiling ombouw fossiel brandstof motor IJ binnenwater