Blijven natuurgebieden op de Waddeneilanden en Waddenzee toegankelijk?

Het Rijk streeft hierin naar een nieuwe balans van een robuuste natuur en economische activiteiten die passen bij het multifunctionele gebruik van de Waddenzee. Hieronder vallen o.a. de bereikbaarheid van de eilanden en toeristische activiteiten. Met het op te stellen BNW willen het rijk ondernemers en gebruikers van de Waddenzee duidelijkheid geven over welke activiteiten onder welke voorwaarden in de toekomst mogelijk zijn. Opvallend genoeg zien we op dit moment dat Rijkswaterstaat gebiedssessies organiseert in het kader van Natura 2000 over het nu al geheel of gedeeltelijk afsluiten van natuurgebieden op de Waddeneilanden en delen van de Waddenzee. Voor ondernemers met een vestiging op de Waddeneilanden is het daarom belangrijk in dit stadium mee te denken wat wel of niet wenselijk is en dit de komende maanden door te geven aan hun gemeenten.

Waarom zoneren?
De grondslag voor extra Natura2000 zonering is terug te vinden in een viertal wetenschappelijk onderzoeken. Op basis daarvan heeft de Ecologische Autoriteit het ministerie van LVVN geadviseerd om menselijke activiteiten te beperken om daarmee natuurontwikkeling te stimuleren voor de achterblijvende doelstellingen van Natura 2000. Bekijken we bijvoorbeeld de onderliggende informatie van de cumulatieve impact analyse van de Universiteit van Wageningen dan valt op dat toerisme en recreatie een relatief beperkte impact heeft. “Diensten” en visserij springen er in negatieve zin sterk bovenuit. Onder diensten wordt, vreemd genoeg, naast passagiersschepen en de aanleg van communicatie en elektriciteitskabels ook de 500 ton gedumpte munitie tussen Ameland en Schiermonnikoog verstaan. Toch is het duidelijk dat Rijkswaterstaat op alle fronten werkt aan het verbeteren van de natuurwaarden en dus ook toerisme en recreatie niet ontkomen aan beperkingen in de toegankelijkheid van het Waddenzeegebied. De vraag is alleen hoeveel?

Natuurgebieden zoals de Boschplaat op Terschelling en delen van de Waddenzee volledig afsluiten?
Rijkswaterstaat heeft de afgelopen maanden diverse informatiesessies georganiseerd op de Waddeneilanden en voor de Waddenzee om in gesprek te gaan met gebruikers, inwoners en belangenorganisaties, waaronder HISWA-RECRON. Hier zijn zoneringsplannen besproken over welke natuurgebieden gedeeltelijk of zelfs permanent worden afsluiten voor menselijk gebruik. Dit heeft logischerwijs tot veel onrust geleid omdat het om grote natuurgebieden gaat, waaronder de Boschplaat en Noordsvader op Terschelling, zonder dat duidelijk is hoe het (natuur)afwegingskader vervolgens gaat plaatsvinden. HISWA-RECRON heeft daarom Rijkswaterstaat gevraagd om de input uit de gehouden regionale sessies serieus te nemen. Daar horen ook afspraken bij over zogenaamde gedragsregels als natuur en recreatie in een spanningsveld uitkomen. Denk daarbij aan bijvoorbeeld het convenant vaarrecreatie waar Wadvaarders afspraken hebben gemaakt hoe zorgvuldig met het Wad kan worden omgegaan. Een andere voorwaarde is dat er ook afdoende handhavingsbudget voorhanden is anders bestaat de kans dat enkele overtreders het verpesten voor de rest en de natuurgebieden alsnog onvoldoende rust krijgen. Al met al is het volgens HISWA-RECRON van belang dat er een balans wordt gevonden tussen natuurontwikkeling maar ook de sociaaleconomische component waar het BNW over spreekt. Permanente afsluiting dient zoveel mogelijk te worden voorkomen omdat natuurdoelen zullen veranderen mede door klimaatverandering. Het meten van effecten hoort hier dus ook bij en dan kan het niet zo zijn dat wanneer een soort achteruitgaat er nog meer gebieden worden afgesloten omdat er sprake is van een andere oorzaak. Vanwege de vele vragen die er leven zal HISWA-RECRON binnenkort in overleg treden met de Provincie Friesland om haar uitgangspunten te delen en te benadrukken dat natuurbeleving essentieel is voor het welzijn en welbevinden van zowel de inwoners van de eilanden als ook voor de honderdduizenden toeristische die het Waddengebied bezoeken. Mensen maken tenslotte ook zelf deel uit van het natuurlijke ecosysteem.

Download hier de resultaten van de cumulatieve impact analyse van de Universiteit van Wageningen.

Bij vragen kunt u terecht bij regiomanager Jan Ybema/j.ybema@hiswarecron.nl